Skip to content

ยานเก้าแห่งพุทธเพิน สายธรรมสมบัติใต้


The Nine Ways of Yungdrung Bon 

ยานหรือวิถีทั้งเก้าเกิดขึ้นเพื่อประโยชน์ของสรรพสัตว์ที่มีจริตและความปรารถนาแตกต่างกัน พระพุทธเจ้าเติมปา เชนรับทรงหมุนกงล้อแห่งธรรมสามครั้ง

ครั้งที่ ๑ : ยาน ๙
ครั้งที่ ๒​ : ประตู ๔ และขุมทรัพย์ ๕
ครั้งที่ ๓ : ธรรมะด้านนอก ใน และในสุด

สำหรับยานเก้าแบ่งย่อยเป็น ๓ ประเภท :

ธรรมสมบัติตอนใต้ – สถานที่ค้นพบ : แคว้นซัง (บริเวณเมืองชิกาเซ) ได้แก่ สถานที่ชื่อว่า “ทริกซัม ทากา” คุรุนามว่า เชนเชน ลูกาและท่านอื่น เป็นผู้ค้นพบ

ธรรมสมบัติตอนกลาง – สถานที่ค้นพบ : แคว้นอู ได้แก่ กรุงลาซา ถ้ำเยวา ทรัก และซัมเย่ โดยท่านอาซาราและท่านอื่นเป็นผู้ค้นพบ

ธรรมสมบัติตอนเหนือ – สถานที่ค้นพบ : แคว้นงารี ได้แก่ สถานที่ชื่อว่า ตังรา ชุงซง และซังซัง ลาทรัก โดยท่านมาเติน ชุงเกิดเป็นผู้ค้นพบ

คำว่า ใต้ และ เหนือ น่าจะหมายถึง ใต้และเหนือของกรุงลาซา ดังเช่น แคว้นงารี ซึ่งเป็นภาคตะวันตกของทิเบต แต่ในที่นี้ถือว่าเป็นทางเหนือของลาซา

ยานเก้าในสายธรรมสมบัติใต้
The Nine Ways of Yungdrung Bon according to the Southern Treasures

ประกอบด้วยยานแห่งเหตุ ๔ และยานแห่งผล ๕

ยานแห่งเหตุ ๔

เน้นประโยชน์สุขในชาตินี้ แต่ผู้ปฏิบัติในยานเหล่านี้ต้องมีศรัทธาในพระรัตนตรัย มีจิตที่จะทำประโยชน์ต่อผู้อื่นด้วยโพธิจิต มีพรหมวิหาร ๔ มีจิตวิญญาณและจริยวัตรของพระโพธิสัตว์ หากไม่มีคุณสมบัติเหล่านี้ เรียกว่า ไม่ได้ปฏิบัติตามยาน ดุจดังไม่ใช่พุทธศาสนิกชน เช่น ผู้จะดูคำทำนายให้ผู้อื่นต้องมีความกรุณาอย่างยิ่งใหญ่ ผู้ที่จะเป็นแพทย์ต้องทำความปรารถนาดีสูงสุดต่อผู้ป่วย ผู้จะประกอบพิธีเพื่อความรุ่งเรืองให้ผู้อืนก็เนื่องจากมีความปรารถนาที่จะดับความยากไร้ของผู้นั้นอย่างแท้จริง ขณะประกอบพิธีเน้นให้ผู้ที่ได้รับผลบุญได้เข้าถึงพระโพธิญาณ

๑. ชาเชน เทกปะ
ยานหรือวิถีที่เน้นความรุ่งเรือง การมีสุขภาพแข็งแรง ประกอบด้วยการดูคำทำนาย โหราศาสตร์ และการแพทย์

๒. นังเชน เทกปะ
ยานที่เน้นการเรียกขวัญกำลังใจ ต่ออายุ ขจัดอุปสรรคต่างๆ เช่น ผ่านการโปรยกระดาษมนตร์ การผูกธงมนตร์ การขจัดพลังลบจากวิญญาณร้าย การใช้ “โต” ซึ่งเป็นพิธีขจัดปีศาจในใจที่เกิดจากการคิดปรุงแต่งซึ่งก่อให้เกิดการเจ็บป่วย ขจัดดวงจิตที่มีความอิจฉาริษยาซึ่งทำให้ผู้คนไม่สามารถได้รับโชคลาภเหมือนที่ควรจะได้รับ

๓. ทุลเช็น เทกปะ
ยานที่เน้นการบริกรรมมนตรา ประกอบพิธีเพื่อขจัดอุปสรรคและสะเดาะอวมงคลต่างๆ

๔. ซีเช็น เทกปะ
ยานที่เน้นการประกอบพิธีหรือการปฏิบัติที่จะช่วยดวงวิญญาณของผู้จากไปโดยเฉพาะจากฆาตกรรม ฆ่าตัวตาย หรือความตายที่รุนแรง ให้ได้ไปเกิดดีและไม่รบกวนผู้ที่มีชีวิตอยู่

ยานแห่งผลทั้ง ๕
เป็นการปฏิบัติเพื่อประโยชน์สุขของอนาคตชาติรวมทั้งเพื่อให้ได้บรรลุพระสัมมาสัมโพธิญาณ

๕. เกเญียน เทกปะ
เป็นยานแห่งอุบาสกอุบาสิกา หัวใจหลักของยานนี้คือ ศึกษาพระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้าโดยเฉพาะที่ว่าด้วยกฎแห่งกรรม รักษาศีลแห่งกาย วาจา ใจ ละอกุศลกรรมบถ ๑๐ เน้นการบำเพ็ญบุญกุศลในรูปแบบต่างๆ เช่น กราบอัษฎางคประดิษฐ์ เดินเวียนเทียบรอบสถานศักดิ์สิทธิ์ หล่อพระพุทธรูป สร้างคัมภีร์ สร้างพระสถูป ฯลฯ

๖. ทรังซง เทกปะ
เป็นยานแห่งพระสูตร เน้นวิถีของนักบวชด้วยการส่งเสริมการรักษาศีลเพื่อละอกุศลกรรมและประกอบกุศลกรรมอย่างเต็มที่ เน้นศีล สมาธิ ปัญญา ปฏิบัติธรรมและสอนธรรมแก่ผู้อื่น ในยานนี้พระภิกษุรักษาศีล 250 ข้อ ภิกษุณีรักษาศีล 360 ข้อ ฝึกฝนบนมรรค ๕ และภูมิ ๑๐ เพื่อให้บรรลุพระโพธิญาณ

๗. อากา เทกปะ
เป็นยานแห่งตันตระ ฝึกปฏิบัติเพื่อมุมมองที่บริสุทธิ์ในการแปรเปลี่ยนสิ่งต่างๆ ให้เป็นปัญญา ปฏิบัติพระยีตัม ดำรงอยู่กับ “ตักนัง” ปรากฏการณ์ผ่องแผ้ว โดยทุกการปฏิบัติเน้นลำดับขั้นของตันตระที่เริ่มด้วยการยึดเป็นสรณะและเจริญโพธิจิต และทำสมาธิแบบเกริม (ตั้งนิมิต) และซกริม (สลายนิมิต) กายอยู่ในลักษณะพระยีตัมองค์ที่ปฏิบัติบูชา วาจาสวดภาวนา และจิตดำรงอยู่ในสมาธิ เพื่อให้บรรลุสัมโภคกายของพระพุทธเจ้า

๘. เยเชน เทกปะ
เป็นยานแห่งตันตระชั้นสูงที่เน้นการทำสมาธิซกริม (สลายนิมิต) เป็นสำคัญ ฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับช่องลมปราณ ปราณ หยดธรรมชาติ (ซา ลุง ทิกเล่) เพื่อให้ได้บรรลุสภาวะแห่งปัญญาและมหาสุข ได้บรรลุพระโพธิญาณในบาร์โดขณะกำลังจะตายหรือบาร์โดในลำดับต่อมา

๙. ลาเม เทกปะ
เป็นยานที่มิมียานใดเทียบเทียมได้ ซึ่งก็คือ ซกเช็น โดยมีมุมมองว่า ปรากฏการณ์ (เพิน) ทั้งหลายปรากฏและสลายในตนเอง กระจ่างแจ้งด้วยตนเอง จิตดำรงอย่างไม่ปรุงแต่ง สภาวะนี้คือ คำสอนว่าด้วยหยดธรรมชาติอันมีเพียงหนึ่งเดียว (ทิกเล่ ญาจิก) การปฏิบัติไม่เน้นความพยายาม ไม่เน้นบีบคั้นจิต ผู้ปฏิบัติไม่คาดหวัง ไม่สงสัย หากมีอย่างใดอย่างหนึ่ง ก็จะไม่นำไปสู่ผล เน้นบรรลุตรีกายของพระพุทธเจ้าในชาติเดียว

กฤษดาวรรณ เมธาวิกุล  อธิบายและเรียบเรียง

 

No comments yet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s

%d bloggers like this: