ลัมริม ดวงประทีปชัดใสแห่งคำสอน (1)

ความหมายของลัมริม

ลัมริม (Lamrim) หมายถึงการปฏิบัติธรรมอย่างเป็นลำดับขั้น หรือบางทีเรียกว่า ชังฉุบ ลัมริม (Changchub Lamrim) หรือการปฏิบัติธรรมอย่างเป็นลำดับขั้นเพื่อการตรัสรู้ธรรม โดยมีประเด็นสำคัญตั้งแต่การยึดแก้วทั้งสี่ ได้แก่ คุรุและพระรัตนตรัย เป็นสรณะ ไปจนถึงการบำเพ็ญบารมีของพระโพธิสัตว์    ลัมริมเป็นหัวใจของพระสูตรในหลายนิกายในพระพุทธศาสนาวัชรยานโดยเฉพาะนิกายเกลุกปะ

การแปลคัมภีร์ ลัมริม ดวงประทีปชัดใสแห่งคำสอน

เมื่อเกือบยี่สิบปีก่อน ครูได้เดินทางไปวัดตกเต็นในแคว้นอัมโดของทิเบตและได้กราบพระอาจารย์ซูเช็น      เทกชก เต็มเป ญีมา ริมโปเช (ซูเช็น องค์ที่สาม) เป็นครั้งแรก ในการพบกันครั้งนั้น ท่านได้มอบคัมภีร์ลัมริมที่พิมพ์แบบ “เปจา” Tibetan traditional text ให้แก่ครู คัมภีร์นี้รจนาโดยพระอาจารย์มหาบัณฑิต ซูทริม เต็มเป เกียลเซ็น (ซูเช็น องค์ที่สอง) ครูไม่รู้เลยว่าอีกหนึ่งทศวรรษต่อมา ชีวิตครูจะเข้ามาเกี่ยวข้องกับคัมภีร์นี้และได้นำเนื้อหาของคัมภีร์นี้มาสู่เมืองไทย

ความพิเศษของคัมภีร์นี้คือเป็นคัมภีร์ที่อ้างอิงคำสอนในวิถีพุทธเพิน (ยุงตรุงเพิน) ที่สืบทอดมาจากพระพุทธเจ้าเติมปา เชนรับ และสืบค้นจากพระสูตร ตันตระและอรรถาธิบายของพุทธเพินล้วนๆ โดยไม่ได้อ้างอิงคัมภีร์ชื่อเดียวกันในนิกายอื่น

มรรควิถีทั้งสาม

คำสอนในวิถีพุทธเพินแบ่งเป็น พระสูตร (Sutra) ตันตระ (Tantra) และซกเช็น (Dzogchen) ซึ่งมีอุดมคติของมรรควิถีแตกต่างกัน กล่าวคือ พระสูตรเป็นมรรควิถีที่เน้นการละโลก ละกิเลส (renunciation) ตันตระ เน้นการอยู่กับโลกและเปลี่ยนกิเลสให้เป็นปัญญา (transformation) และซกเช็น เน้นการดำรงอยู่กับโลกและกิเลสโดยไม่ต้องละหรือปรับเปลี่ยนสิ่งใด เมื่อเราอยู่กับริกปะ หรือการตื่นรู้ กิเลสจะไม่มีที่อยู่และจะสลายไปในที่สุด (self liberation)

ทั้งสามมรรควิถีสามารถพบได้ในบุคคลคนเดียวที่เป็นผู้ปฏิบัติธรรม หากเขาเป็นพระภิกษุหรือภิกษุณี เขาจะเน้นศีลาจริยวัตรแบบพระสูตร แต่เขาสามารถฝึกปฏิบัติองค์พระตามมรรควิถีตันตระและฝึกสมาธิแบบซกเช็นได้ หรือหากเขาเป็นฆราวาส ก็อาจจะปวารณาตัวที่จะถือศีลโพธิสัตว์และดำรงชีวิตเป็นโยคีหรือโยคินี ผู้ไม่เน้นแนวทางการดำรงชีวิตแบบพระสูตร แต่เน้นตันตระและ/หรือซกเช็น แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเขาจะไม่เคารพยกย่องหลักปรัชญาและศีลที่กำหนดในพระสูตร

ลักษณะเด่นของคัมภีร์ลัมริม

คัมภีร์ลัมริมประกอบไปด้วยข้อธรรมเพื่อการใคร่ครวญ ซึ่งมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงจิตใจของเรา ทำให้เราอยากปรับปรุงตนเองและเกิดความรู้สึกที่เรียกว่า เงจุง คือเบื่อหน่ายในความไร้แก่นสารของสังสารวัฏ หากไม่รู้สึกเบื่อหน่าย โอกาสที่จะเราจะเจริญโพธิจิต (ความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะให้สรรพสัตว์เข้าถึงพระโพธิญาณด้วยการปฏิบัติธรรมจนบรรลุธรรมเพื่อจะได้มีศักยภาพอย่างเต็มที่ในการช่วยเหลือสรรพสัตว์) อย่างสมบูรณ์จะเป็นไปได้ยากและเราอาจจะขาดแรงจูงใจที่จะทำให้เราพากเพียรบนหนทางแห่งธรรม

วิธีการนำเสนอจึงเน้นอธิบายแต่ละประเด็นอย่างแจ่มแจ้ง มีการยกแหล่งอ้างอิงรวมทั้งนิทานและชีวิตของคุรุอาจารย์และผู้ปฏิบัติธรรมในอดีตเพื่อให้ผู้อ่านได้เห็นตรรกะและความน่าเชื่อถือของคำสอน และมักจบด้วยการขอให้ผู้อ่านอย่าปล่อยเวลาให้เปล่าประโยชน์ อย่าผัดวันประกันพรุ่ง แต่ทุ่มเทกายวาจาใจให้แก่การปฏิบัติ

หากเราได้อ่านและใคร่ครวญเนื้อหาของลัมริม เราจะไม่มีวันปฏิบัติธรรมอย่างผิดพลาด เราจะเข้าใจแก่นหัวใจของพุทธมหายานอย่างลึกซึ้ง และสำหรับผู้สนใจมรรควิถีตันตระ ซกเช็น (ตลอดจนคำสอนที่เป็นยอดของวิถีในนิกายอื่นๆ ของพุทธศาสนาแบบทิเบต เช่น ลัมเดร และมหามุทรา ) คำสอนลัมริมให้พื้นฐานที่สำคัญที่จะนำเราไปสู่คำสอนชั้นสูงอื่นๆ ทั้งหมด

ลัมริม ดวงประทีปชัดใสแห่งคำสอน

คำสอนอย่างเป็นลำดับขั้นเพื่อฝึกตนและใคร่ครวญข้อคิดทางธรรมในพระสูตรมหายานแห่งพุทธเพิน

รจนาโดย พระอาจารย์มหาบัณฑิต เจซูน ซูทริม เต็มเป เกียลเซ็น

ชื่อคัมภีร์ภาษาทิเบต

เพิน รังลุก จิ ทรีฉุง ดูมา แล ตูเบ ชังฉุบ ลัมจิ ริมเบ มิกทรี แชนเต็น ซัลเบ เตรินเม เฉชาวา ฉู

Bon rang lugs kyi khrid gzhung du ma las btus pa’i byang chub lam gyi rim pa’i dmigs khyid gshen bstan gsal ba’i sgrun me zhes bya ba bzhugs.

แหล่งที่มา

คัมภีร์รวมคำสอนของมหาบัณฑิต เจซูน ซูทริม เต็มเป เกียลเซ็น ฉบับกลาง

บทบูชาครู

Shardza.jpg

ข้าพเจ้าขอประณตน้อมพระอาจารย์ชาซา ต้าชี เกียลเซ็น ริมโปเช

ต้าชี พระผู้รอบรู้ เหนือกว่ามนุษย์และเทพ

เกียลเซ็น พระผู้เชี่ยวชาญในการปักธงชัยแห่งการฝึกฝนและตระหนักรู้

พระปฐมอาจารย์ผู้ประเสริฐ ศูนย์รวมแห่งพระรัตนตรัย

ข้าพเจ้าขอสวดบูชาท่าน ต้นกำเนิดแห่งความดีงามทั้งปวง

 

เมล็ดพันธุ์แห่งโพธิจิตอันประเสริฐ กำเนิดจากความร้อนและความชื้นแห่งบุญกุศลทั้งสอง

ก่อเกิดเป็นกิ่งก้านงอกงามแห่งการละวางและการตระหนักรู้ 

นำไปสู่ผลสุกงอมแห่งกายทั้งสี่อันมิมีส่ิงใดเทียบเทียมได้

ร่มเงาอันเบิกบานแห่งปีติสุข ขจัดความร้อนรุนแรงที่ยึดติดเราในห้วงของสังสารวัฏและนิพพาน

ด้วยอำนาจแห่งพรดุจแก้วสารพัดนึกของพระพุทธเจ้าผู้เที่ยงแท้

ความสมปรารถนา บุญกุศลและความดีงามทั้งปวงได้ตกลงมาเป็นสายฝน

ตามประเพณีรถม้าแห่งการสอนและฝึกปฏิบัติตามคำสอนแห่งพระผู้คุ้มครอง

ในหมู่ผู้ก่อตั้งมรรควิถี ได้แก่ ผู้แทนย่ิงใหญ่แห่งพระชินเจ้า อัญมณีอันประเสริฐทั้งหก 

ผู้เชี่ยวชาญทั้งสี่ พระอาจารย์ผู้เป็นบิดาและบุตรทั้งสาม

ด้วยศรัทธาจากหัวใจ ข้าพเจ้าขอกราบพระอริยสัตว์ ผู้ชี้นำหนทางอย่างเป็นลำดับขั้น

จุฬามณีแห่งผู้ธำรงคำสอนจากดินแดนหิมะ

ท่านผู้สืบจากตระกูลมูและเชนหลายรุ่นอายุ

ผู้เชี่ยวชาญและบรรลุผลการปฏิบัติ ผู้สืบสายการปฏิบัติจากตระกูลดรู ฉู วา และมิว

ด้วยศรัทธา ข้าพเจ้าขอยึดท่านทั้งหลายเป็นจุฬามณีเหนือเศียรเกล้า

โดยเฉพาะ ท่านผู้หมุนกงล้อแห่งการอ่าน ฟัง และทำสมาธิ

ประเพณีของการเข้าถึงการภาวนาแบบละวางจากกิเลส

คุรุผู้ยอดเยี่ยม บิดาและบุตร ผู้มิมีผู้ใดเทียบเทียมได้

ด้วยหัวใจ ข้าพเจ้าขอน้อมรำลึกถึงความปรานีของพระอาจารย์ผู้ประเสริฐกว่าผู้ใด

สรณะหนึ่งเดียวของสัตว์โลกในกลียุคแห่งนี้

โลเด็น ญิงโป นิรมาณกายที่แน่แท้ของพระคุรุปัทมสัมภวะ

พระวรกายอันประเสริฐทั้งสี่ ผู้เป็นนิรมาณกายแห่งพระชินเจ้า

ข้าพเจ้าขอเอ่ยคำสรรเสริญนี้ด้วยศรัทธาอย่างไม่สั่นคลอน 

เป็นเวลายาวนานแล้วที่ข้าพเจ้าถูกรัดรึงอย่างแน่นหนาด้วยเชือกแห่งกรรมและกิเลส

ในคุกแห่งสังสารวัฏที่เต็มไปด้วยความน่าสะพึงกลัว

ตื่นตระหนกและถูกทรมานด้วยความทุกข์ทั้งสาม

ข้าพเจ้ารีบค้นหาหนทางอันประเสริฐที่จะนำไปสู่การหลุดพ้น

ด้วยการยึดมั่นในพระผู้คุ้มครอง ผู้บริสุทธิ์ และมิเคยหลอกลวงผู้ใด

ในทั้งร้อยกัลป์ แม้ค้นหา ข้าพเจ้าจะไม่มีวันได้ค้นพบวิถีอื่นใดที่วิเศษยิ่งกว่านี้อีกแล้ว

ด้วยเหตุนี้ พระชินเจ้าทั้งหลายจึงเสด็จมาบนหนทางนี้ซึ่งเป็นหนทางเดียว

อันเป็นแก่นหัวใจแห่งพระสูตร ตันตระ พระวจนะ นับแสนฉบับ

คัมภีร์อุปเทศอันลึกซึ้งแห่งสายการปฏิบัติที่ศักดิ์สิทธิ์

ข้าพเจ้าขอตั้งสัจจะที่จะเผยแผ่พระธรรมแก่ทุกชีวิตที่ปรารถนาการหลุดพ้น

thumbnail

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s