ปัญหาในการทำสมาธิ Hindrances to Meditation

English below. พวกเราหลายคนประสบปัญหาการทำสมาธิ จิตไม่นิ่ง ซัดส่าย คิดโน่นคิดนี่ไม่รู้จบ หรือจิตขาดกำลัง อ่อนแรง หลุดจากสมาธิ ง่วงนอนและบางคนก็เลยหลับไปในสมาธิ 

คัมภีร์ลัมริม ดวงประทีปชัดใสแห่งคำสอน มีคำแนะนำที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่งที่จะช่วยให้เราทำสมาธิได้ดีขึ้น
ประการแรก – เราควรมีจิตไม่ยึดติดในสังสารวัฏ เห็นความไร้แก่นสาร และสามารถปล่อยวางได้ เพราะการไม่ยึดติดเป็นกุญแจดอกสำคัญที่จะนำไปสู่การทำสมาธิให้ได้ดี
ประการที่สอง – ยึดพระอาจารย์และพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ด้วยศรัทธาจากก้นบึ้งของหัวใจ และเจริญโพธิจิต ด้วยจิตที่ปรารถนาจะนำพาทุกชีวิตไปสู่การหลุดพ้น ไม่ให้ชีวิตใดต้องทนทุกข์ในสังสารวัฏ
flowerประการที่สาม – รักษาศีล ข้อนี้คัมภีร์เน้นว่าเป็นหัวใจของการทำสมาธิให้ได้ดี ดังข้อความที่ว่า
ในลำต้นแห่งศีลที่เปล่งประกาย
ดวงประทีปแห่งสมถะส่องสว่าง
และแสงแห่งปัญญาญาณซึ่งดับความมืดมนฉายออกมา
ประการที่สี่ – ศึกษาข้อเสียของการทำสมาธิเพื่อให้จิตนิ่ง (สมถะ) และเพื่อให้เกิดปัญญาในการตระหนักรู้สภาวธรรม (วิปัสสนา) ซึ่งมีหกข้อ การหมั่นนึกถึงข้อเสียเหล่านี้จะทำให้เราระมัดระวังตัวก่อนทำสมาธิ
ข้อเสียเหล่านี้ ได้แก่
1. ลืมสิ่งที่จะจดจ่อ (เครื่องรองรับของสมาธิ เช่น ลมหายใจ รูปองค์พระ หรืออักขระ)
2. จิตไม่อยากปฏิบัติ เกียจคร้าน
สองข้อนี้เป็นอุปสรรคลำดับแรกๆ ของการฝึกสมถะ
3. จิตขาดความชัดใส อ่อนแรง ง่วงนอน ซึ่งมักเกี่ยวกับลักษณะของธาตุเจ้าเรือนและประเภทของอาหารที่กิน
4. จิตซัดส่าย อยู่กับสิ่งที่จดจ่อเพียงครู่หนึ่ง เมื่อมีสิ่งมากระทบอายตนะ ก็เผลอไปตามสิ่งนั้น หรือเผลอตามความคิด
สองข้อนี้เป็นอุปสรรคหลักในขณะทำสมาธิ
5. ปรับเปลี่ยนการปฏิบัติในขณะที่ไม่ควรทำ – เมื่อจิตมีความมั่นคงดีอยู่แล้ว แต่พยายามทำมากเกินไป
6. ไม่ปรับเปลี่ยนการปฏิบัติในขณะที่ควรทำ – เมื่อจิตไม่มีความมั่นคง ขาดความชัดใส หรือวอกแวก ควรแก้ไขแต่ไม่แก้ไข
สองข้อนี้เป็นอุปสรรคที่ทำให้สมาธิไม่ก้าวหน้า
กฤษดาวรรณ เกซัง ตาวา
เรียบเรียงจาก คัมภีร์ลัมริม ดวงประทีปชัดใสแห่งคำสอน 
25/08/19
*

light2While engaging in meditation, one needs to discard the six faults. They are: Forgetting the object of concentration, laziness, drowsiness, agitation, applying efforts, and not applying efforts.

While in meditation, the mind doesn’t want to meditate. This is called laziness. The mind is not stable and forgets the object of concentration, even though it delights in meditation. This is called forgetting.

Laziness and forgetting are the primary hindrances to calm abiding, as they inhibit pure concentration.

That the mind is focused on the object, but in the immediate perception of sense objects, it goes astray. This is called agitation. Because of that, focusing stability decreases and the mind doesn’t abide in the essence. As for drowsiness, it occurs when the clarity of cognition declines. This is up to each individual’s elemental type and behavior. Hence, the grasping ability to focus is destroyed and clarity is not achieved.

Both agitation and drowsiness are the main obstacles in meditation.

mrfAs for applying efforts, although the focus of concentration is clear and the mind is neither agitated nor sleepy, one makes efforts by changing the way one meditates, despite the fact that the focus is stable and there is no need to do so. This is called applying efforts, causing meditation not to last for a long time. When one is drowsy or distracts, and that is the time to do something about it. Instead one doesn’t change the way one meditates. This is called not applying efforts, causing the focused mind to fall under drowsiness and agitation.

Applying efforts and not applying efforts are hindrances that prevent concentration to develop further.

Lamrim, the Clear Lamp of Teachings by Maha Pandita Tsultrim Tempai Gyaltsen Rinpoche, translated from Tibetan by Kalsang Dawa.

Feature image courtesy: blackmores.com

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s